Odpowiedzialność banku ma być jasna.

W umowach o prowadzenie indywidualnych kont emerytalnych musi być wyraźnie wskazany zakres, w jakim instytucja finansowa odpowiada za nieprawidłowe przeprowadzenie rozliczeń.

TEZA Zasady prowadzenia, a także tryb oraz warunki zawarcia i rozwiązania umowy o prowadzenie indywidualnych kont emerytalnych (IKE) określa umowa rachunku bankowego. Musi być w niej dookreślony zakres odpowiedzialności banku za terminowe i prawidłowe prowadzenie rozliczeń pieniężnych oraz wysokość odszkodowania za przekroczenie tego terminu.

STAN FAKTYCZNY Bank zawierał z klientami umowy o prowadzenie indywidualnych kont emerytalnych. Stosował katalog przesłanek wypowiedzenia umowy przez siebie, posługując się określeniem "w szczególności". Nie wskazywał zakresu odpowiedzialności banku za terminowe i prawidłowe przeprowadzenie rozliczeń pieniężnych oraz wysokości odszkodowania za przekroczenie terminu realizacji dyspozycji posiadacza rachunku.
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał tę praktykę za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Bank odwołał się do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który jednak przyznał rację organowi antymonopolowemu.

UZASADNIENIE Sąd wskazał na art. 32 ustawy o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego (Dz.U. z 204 r. poz. 1147). Bank zawiera umowę o prowadzenie IKE w formie rachunku oszczędnościowego, zgodnie z ustawą - Prawo Bankowe (Dz.U. z 2015 r. poz. 128), o ile przepisy o IKE nie stanowią inaczej, IKE jest prowadzone na zasadach określonych w prawie bankowym.
Skoro więc w myśl art. 32 ustawy o IKE zasady prowadzenia, a także tryb oraz warunki zawarcia i rozwiązania umowy o prowadzenie IKE określa umowa rachunku bankowego, to umowa ta musi odpowiadać normom rządzącym także rachunkiem bankowym. To oznacza, że również art. 52 ust. 1 okt. 9 i 10 muszą być uwzględnione w umowie stron.
Nie sposób zgodzić się z powodem, który twierdzi, że rodzaj transakcji, jakie dokonywane są na zlecenie oszczędzającego w ramach IKE, nie stanowi rozliczeń pieniężnych. Powód wywodzi to z wyróżnienia w prawie bankowym rachunków rozliczeniowych, oszczędnościowych oraz oszczędnościowo-rozliczeniowych.
To nie daje podstaw do przyjęcia, aby poszczególne rachunki determinowały możliwość dokonywania czy też nie w ich ramach rozliczeń pieniężnych. Sąd odwołał się przy tym do doktryny prawa bankowego i ekonomii, która wskazuje że rozliczenia pieniężne to świadome oraz zgodne z przepisami przemieszczanie środków pieniężnych pomiędzy osobami prawnymi i fizycznym, zaś bankowe rozliczenia pieniężne są to operacje bankowe polegające na dokonywaniu zmian w stanie środków na rachunku bankowym na zlecenie klienta lub w wyniku czynności, które z mocy prawa powodują takie zmiany. Bankowe rozliczenia pieniężne są prowadzone w formie gotówkowej i bezgotówkowej, lecz katalog poszczególnych form nie jest zamknięty. Przewidziane w ustawie IKE dyspozycje oszczędzającego jak wypłata czy zwrot są transakcjami pieniężnymi, skoro powodują zmiany w stanie środków na rachunku bankowym. Przy czym art. 63 prawa bankowego nie wyłącza z rozliczeń pieniężnych tych, ktorych celem jest przeniesienie środków w ramach masy majątkowej tej samej osoby, skoro ustawa stawia jedynie wymóg, aby w rozliczeniu uczestniczył bank oraz aby przynajmniej jedna ze stron posiadała rachunek bankowy. Oba warunki w przypadku operacji finansowych na koncie IKE są spełnione: dokonuje ich bank, a oszczędzający w IKE posiada rachunek bankowy.

Komentarz eksperta.
Niekorzystne postanowienia.

Bankowi zarzycono brak zamieszczenia w umowie o IKE postanowień dotyczących zakresu odpowiedzialności banku za terminowe i prawidłowe przeprowadzanie rozliczeń pieniężnych, wysokości odszkodowania za przekroczenie terminu realizacji dyspozycji posiadacza rachunku oraz przesłanek i trybu rozwiązania umowy rachunku bankowego. Do umów IKE prowadzonych przez bank w formie rachunku bankowego stosuje się wprawdzie przepisy ustawy o IKE (art. 12), ale z uwagi na formę rachunku bankowego podlegają one także PB. Zasady prowadzenia, a także tryb oraz warunki zawarcia,  rozwiązania umowy o prowadzenie IKE określa umowa rachunku bankowego. Przepisy ustawy o IKE nie stanowią lex specialis w stosunku do ustawy - Prawo Bankowe. Kolejnym postanowieniem które nie znalazło się w umowie IKE, był zakres odpowiedzialności banku za terminowe i prawidłowe pzeprowadzenie rozliczeń pieniężnych oraz wysokość odszkodowania za przekroczenie terminu realizacji dyspozycji posiadacza rachunku. Rozliczenia w ramach IKE to rozliczenia pieniężne w rozumieniu prawa bankowego (art. 63 PB). Przewidziane w ustawie IKE dyspozycje oszczędzającego takie jak wpłata, wypłata transefowa, zwrot, częściowy zwrot są transakcjami pieniężnymi. Jeżeli na rachunku IKE przeprowadzane były transakcje pieniężne, to obowiązkiem banku było zamieszczenie w umowach IKE z bankiem powyższych informacji. Brak zamieszczenia tych informacji na etapie przedkontraktowym, gdy klient banku decyduje się na podpisanie umowy uniemożliwia mu podjęcie decyzji gospodarczej w warunkach transparentności informacji. Konsument nie zna bowiem trybu i okoliczności rozwiązania umowy.

Kontakt do kancelarii
Tel. 606-996-361
Tel. 733-555-498
mail. kancelaria@adwokat-sieradzka.pl

Fromularz kontaktowy
Imię:
Nazwisko:
E-mail:
Zapytanie:

Copyright © 2015 Kancelaria Adwokacka MSW